Dietetyka to bardzo dynamicznie rozwijająca się dziedzina. Dobry specjalista powinien na bieżąco aktualizować swoją wiedzę, aby móc przekazywać ją pacjentom. W tym celu zaleca się, by uczestniczył w kursach, konferencjach, a także śledził wyniki najnowszych badań naukowych. Trzeba wiedzieć, że pod koniec 2020 roku zostały opublikowane znowelizowane normy żywienia dla populacji Polski, które zajmują bardzo ważne miejsce w nauce o żywieniu człowieka.

Czym są normy żywienia i do czego służą?

Normy żywienia mają za zadanie określać jaka ilość energii, a także niezbędnych składników odżywczych jest wystarczająca, aby zaspokoić zapotrzebowania organizmu praktycznie wszystkich zdrowych osób w populacji. Określa się je zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i na
podstawie różnych zatwierdzonych badań naukowych. Trzeba wiedzieć, że zapotrzebowanie organizmu na energię oraz wcześniej wymienione składniki jest zależne od wieku, płci, masy ciała, stanu fizjologicznego oraz aktywności fizycznej.

Normy żywienia dla populacji Polski stanowią punkt odniesienia przy planowaniu diety dla danej osoby przez dietetyka. Są również wykorzystywane przy prowadzeniu przeróżnych badań naukowych, w kształceniu studentów kierunków związanych z żywieniem, w pracy lekarzy, a także podczas różnych przedsięwzięć, które mają na celu poprawę zdrowia oraz świadomości żywieniowej Polaków. Należy wiedzieć, że codzienne odżywianie zgodnie z nimi pozwala na zapobieganie licznym chorobom, które mogą wynikać z niedoboru lub nadmiaru energii czy danych składników odżywczych.

Normy żywienia są stale aktualizowane, co jest spowodowane pojawianiem się nowych wyników badań. Obecnie badacze coraz dokładniej skupiają się na poznaniu ludzkiego ciała i wciąż wzbogacają stan wiedzy na temat prawidłowego odżywiania.

Kto jest odpowiedzialny za opracowywanie norm żywienia?

Za opracowywanie norm odpowiedzialni są eksperci wielu docenianych instytucji międzynarodowych, na przykład Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Z kolei w Polsce ustalaniem norm żywieniowych dla naszej populacji przez długi czas zajmował się
Instytut Żywności i Żywienia (IŻŻ). Natomiast z dniem 1 lutego 2020 roku przestał on formalnie istnieć jako samodzielna jednostka, a jego zadania przejęła połączona instytucja – Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH). I to właśnie eksperci NIZP-PZH wydali pod koniec 2020 roku znowelizowane normy żywienia dla populacji Polski.

Co się zmieniło w normach żywienia?

Ostatnie uaktualnienie norm miało miejsce w 2017 roku. Prace nad wydanymi w 2020 nowymi normami były prowadzone w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020. W ich
efekcie powstały dłuższe o kilkadziesiąt stron, aktualne oraz nieco wzbogacone nowe normy żywienia, które mają zastosowanie praktyczne, a także pełnią bardzo istotną rolę w nauce o żywieniu człowieka. Przede wszystkim zostały w nich rozbudowane informacje, które dotyczą ich
zastosowań. Może być to bardzo przydatne w przypadku układaniu indywidualnych jadłospisów dla pacjenta przez dietetyka. Dodanie rozdziałów z zastosowaniem norm spowodowało, że zmianie
uległa także nazwa dokumentu, która brzmi – „Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie”. Ponadto w uaktualnionych normach można także znaleźć rozdział na temat praktycznego wykorzystania informacji znajdujących się na opakowaniach produktów spożywczych, a także inne zalecenia, które są niezbędne w pracy dietetyka.

Nauka o odżywianiu stale się rozwija, dlatego każdy dietetyk powinien na bieżąco uaktualniać swoją wiedzę i stosować ją w praktyce. Jeśli jeszcze nie zapoznałeś się z nowymi normami żywienia 2020 to możesz je pobrać za darmo ze strony NCEZ.

Bibliografia:
1) prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz, dr n. roln. Ewa Rychlik, dr inż. Katarzyna Stoś, prof.
nadzw. NIZP-PZH, prof. dr hab. n. biol. Jadwiga Charzewska; „Normy żywienia 2020”, strona
internetowa NCEZ

2) Redakcja Dietetycy.org.pl; „Normy Żywienia 2020. Poznaj nowe normy dla populacji Polski”,
strona internetowa Dietetycy.org.pl