„POChP: dieta i odżywianie”

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest to choroba związana z ograniczeniem przepływu powietrza do płuc. Najczęściej prowadzi to do przewlekłego stanu zapalnego dróg oddechowych, wywołanego szkodliwymi gazami i cząstkami (dym tytoniowy). W przebiegu choroby dochodzi do wywołanych procesem zapalnym, niedotlenieniem i ograniczoną aktywnością fizyczną skutków ogólnoustrojowych: niedożywienia (wyniszczenia), zaniku i zaburzeń pracy mięśni szkieletowych, ubytku masy kostnej oraz niedokrwistości[1].

Problem niedożywienia przy POChP

Problem niedożywienia najczęściej występuje u pacjentów hospitalizowanych, i jest to głównie niedożywienie białkowo- energetyczne. Utrata masy mięśniowej oraz związane z tym procesy nasilają się z czasem, a na początku choroby są często niezauważane.  BMI chorego poniżej 20 zwiększa może być związane z nasileniem objawów, dlatego w tej jednostce chorobowej za BMI docelowe przyjmuje się wartości 20-25[2]. Nie zaleca się redukcji masy ciała u otyłych pacjentów z POChP ze względu na większą śmiertelność przy niedowadze i normalnej masie ciała[3]. W przebiegu choroby konieczne jest stałe monitorowanie stanu odżywienia.

Opisany problem niedożywienia może być dodatkowo nasilany przez trudności z jedzeniem związane z dysfagią (utrudnione przełykanie), niechęcią lub wstrętem do jedzenia czy depresją[3]. Aby chorym z dysfagią ułatwić spożywanie posiłków, można zastąpić pokarmy stałe papkowatymi i miksowanymi oraz jeść małymi kęsami (łyżeczką). W związku z  trudnościami z żywieniem należy pilnować, by posiłki nie były omijane i były spożywane w całości. Do jadłospisu można wprowadzić medyczne preparaty odżywcze (w postaci płynnej), które mogą uzupełniać dietę lub zastępować niektóre posiłki.

Kompozycja diety POChP

Energetyczność diety powinna być indywidualnie dostosowana do potrzeb i stanu pacjenta. Stosowanie diety normo-kalorycznej u pacjentów z umiarkowanym stadium choroby przynosi w większości przypadków lepsze efekty terapeutyczne niż dieta o zwiększonej kaloryczności. Zapotrzebowanie na białko wzrasta do 20%  pokrycia zapotrzebowania energetycznego[2,4]. W jadłospisie powinny pojawić się takie produkty jak mięso, ryby, przetwory mleczne i jaja- dostarczą pełnowartościowe białko.

POChP dieta i odżywianie

Na talerzu nie może również zabraknąć produktów bogatych w kwasy omega-3-:tłuste ryby, oleje: lniany, sojowy, rzepakowy. Pozytywne efekty przynosi stosowanie diety śródziemnomorskiej, która zakłada spożywanie nieprzetworzonych produktów zbożowych z pełnego przemiału, dużej ilości warzyw i owoców, tłustych ryb morskich i oliwy z oliwek[5]. Dodatkowo, w celu wyrównania niedoborów, można wprowadzić suplementację witamin (A,D,E,C), minerałów (selenu, wapnia, żelaza) oraz kwasów omega-3[6]. Jeżeli przebieg choroby jest ciężki, a niedożywienie postępuje, może być konieczne  wprowadzenie żywienia dojelitowego lub pozajelitowego[4].

Bibliografia
  1. Pierzchała W., Niżankowska- Moglinicka E., Gajewski P., Mejza F.: Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). w: Interna Szczeklika 2015/2016 mały podręcznik. Wyd.7. Medycyna Praktyczna; 2015 s.417-426 ISBN 978-83-7430-460-3
  2. Regulska-Ilow B., Mandecka A.: Stan odżywienia i planowanie interwencji dietetycznych u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Probl Hig Epidemiol 2016, 97(3):187-196
  3. Kliniczne postępowanie w bardzo ciężkiej postaci POChP. Medycyna Paliatywna w Praktyce 2009, 3(3)119–133
  4. Aniwidyaningsih W.,Varraso R., Cano N., Pison C.: Impact of nutritional status on body functioning in chronic obstructive pulmonary disease and how to intervene. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2008; 11(4):435–442
  5. Chevallier L.: Przewlekła obturacyjna choroba płuc. W: 60 zaleceń dietetycznych w wybranych stanach chorobowych. Wyd 2. Edra; 2015 s.269-273 ISBN 978-2-294-71395-8
  6. Hsieh MJ., Yang TM., Tsai YH.: Nutritional supplementation in patients with chronic obstructive pulmonary disease. J Formos Med Assoc. 2016 Aug;115(8):595-601

Autor

Dominika Pokrywka

Absolwentka kierunku dietetyka na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym. https://dietetyk.pl/dominika.pokrywka