Odpowiednia dieta oraz styl życia wspomagają leczenie wielu chorób. Zdecydowanie jedną z nich jest choroba refluksowa przełyku (GERD), którą potocznie nazywa się refluksem żołądkowo- przełykowym. Niestety częstość zachorowań na nią stale rośnie. W leczeniu GERD powszechnie stosuje się farmakoterapię – inhibitory pompy protonowej (PPI), które u większości pacjentów są skuteczne,
jednak nie we wszystkich przypadkach osoby je stosujące odczuwają całkowitą ulgę od objawów tej choroby. Trzeba wiedzieć, że ogromne znaczenie w patogenezie oraz kontrolowaniu objawów refluksu ma dieta oraz styl życia chorego.

Jak objawia się choroba refluksowa przełyku?
Jedna z klasyfikacji definiuje GERD jako chorobę, w której wsteczne zarzucanie treści
żołądkowej do przełyku powoduje określone objawy lub powikłania. Znaczna ich ilość jest wywoływana
przez kwaśną treść żołądkową, ale niemałe znaczenie może też mieć działanie innych obecnych w żołądku substancji, głównie żółci.

Objawy GERD mogą być naprawdę bardzo nieprzyjemne oraz kłopotliwe dla osób chorych. Najczęściej odczuwają one zgagę, zarzucanie wsteczne kwaśnej treści do ust, a także puste odbijania. Rzadziej mogą wystąpić bóle przy przełykaniu, nudności lub ból gardła. Niestety czasem
pacjenci chorują na ciężką odmianę choroby refluksowej, która może prowadzić do powikłań, takich jak ciężkie zapalenie przełyku z obecnością zbliznowaceń i zwężeń, przełyk Barreta, a nawet rak przełyku.
U znacznej ilości chorych na GERD z typowymi objawami za złoty standard w farmakoterapii uważa się inhibitory pompy protonowej, których działanie polega na hamowaniu wydzielania kwasu solnego oraz zwiększaniu pH treści żołądkowej do ≥ 4. Jednak należy wiedzieć, że
niektóre pokarmy mogą wywoływać lub nasilać objawy choroby refluksowej żołądka.

Dieta i styl życia przy chorobie refluksowej żołądka

Po spożyciu przez zdrowe osoby produktów takich jak: owoce cytrusowe, alkohol, mocna kawa, smażone czy tłuste potrawy może dojść do fizjologicznej zgagi, która samoistnie przemija. Dlatego za
prawdziwe uznaje się stwierdzenie, że rodzaj produktów, jaki jest spożywany ma duże znaczenie w kontrolowaniu objawów u pacjentów chorujących na GERD. Zatem zmiana nawyków żywieniowych
przez osoby cierpiące na chorobę refluksową przełyku jest bardzo istotna i stanowi ważny element terapii. Istnieje bardzo dużo pokarmów, które mogą mieć wpływ na występowanie oraz nasilenie objawów
GERD. Natomiast jest on osobniczo zmienny u poszczególnych pacjentów. Dlatego zaleca się, aby każdy z chorujących, w oparciu o własne nawyki żywieniowe oraz obserwację swojego organizmu, dokonał
podziału na produkty dla niego korzystne oraz takie, których powinien unikać. Pacjentom chorym na GERD poleca się spożywanie pokarmów, które są lekkostrawne, natomiast powinni oni ograniczyć
konsumpcję produktów wzmagających wydzielanie soku żołądkowego czy spowalniających opróżnianie
żołądka, czyli np. kwaśnych potraw, ostrych i pikantnych przypraw, słodyczy, tłustych serów czy wędlin,
a także mocnej kawy i herbaty. Zaleca się, aby chorzy cierpiący na GERD stanowczo unikali zbyt późnego spożywania
posiłków, gdyż epizody kwaśnego refluksu wydłużają się podczas snu. Dlatego przed położeniem się spać należy jeść niewielkie posiłki, najlepiej kilka godzin przed zaśnięciem. Ponadto osobom z chorobą
refluksową żołądka ze znaczną nadwagą czy otyłością zaleca się zmniejszenie masy ciała. Można to uzyskać stosując odpowiednio dobraną dietę redukcyjną, przygotowaną przez dietetyka oraz dzięki
dopasowanej aktywności fizycznej. Objawy GERD mogą być bardzo uciążliwe oraz nieprzyjemne dla chorego. Dlatego bardzo ważne
jest, aby obserwował on reakcje swojego organizmu po spożyciu konkretnych produktów i jeśli jest ona niepożądana – ograniczył ich jedzenie. Ponadto pacjent musi być pod opieką lekarza i stosować się do
jego zaleceń, a w razie kłopotów z doborem konkretnych produktów, śmiało może poprosić o pomoc doświadczonego dietetyka.

Bibliografia:
1) Matthew Banks; „The modern investigation and management of gastrooesophageal reflux disease
(GORD)”; Clinical Medicine 2009;6(9): 600-604; University College London, Wielka Brytania
2) Robert Dudkowiak, Elżbieta Poniewierka; „Rola diety i stylu życia w leczeniu choroby refluksowej
przełyku”, Family Medicine & Primary Care Review 2012, 14, 4: 586–591; Zakład Dietetyki przy
Katedrze Gastroenterologii i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu